logo ich
Ιανουάριος 2012 - Ιανουάριος 2014

INTOVIAN - Προστασία Βρεφών και Νηπίων

Προστασία Βρεφών και Νηπίων από την Ενδοοικογενειακή Βία: Σχεδιασμός Διαγνωστικού Πρωτοκόλλου για την Κακοποίηση και Παραμέληση Βρεφών και Νηπίων και η Εφαρμογή του στο Σύστημα Δημόσιας Υγείας - Protecting infants and toddlers from domestic violence: Development of a diagnostic protocol for infant and toddler abuse and neglect and its implementation to the public health system

 

Η προστασία των βρεφών και των νηπίων από την ενδοοικογενειακή βία αποτελεί προτεύον ευρωπαικό ζήτημα δημόσιας υγείας. Η ενδοοικογενειακή βία προς βρέφη και νήπια σπανίως προλαμβάνεται ή διαγιγνώσκεται πριν από τη νοσηλεία των τελευταίων σε νοσοκομεία και άλλες δομές υγείας, αφού ο συγκεκριμένος πληθυσμός έχει περιορισμένη επαφή με άλλες κοινωνικές ομάδες πέραν της οικογένειας. Εξάλλου η βία προς βρέφη και νήπια σπανίως αναγνωρίζεται και μετά την εισαγωγή τους σε δομές υγείας.

Το παρόν πρόγραμμα στόχευσε στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων πρόληψης και πρώιμης διάγνωσης της κακοποίησης και παραμέλησης βρεφών και νηπίων των ευρωπαϊκών υπηρεσιών υγείας. Για το σκοπό αυτό, δημιούργησε ένα πρωτόκολλο διάγνωσης της κακοποίησης και παραμέλησης βρεφών και νηπίων, το οποίο έλαβε υπ’ όψιν τις ιδιαιτερότητες αυτής της ηλικιακής ομάδας, ενώ αξιοποίησε και σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα που αφορούν το θέμα αυτό. Το εν λόγω διαγνωστικό πρωτόκολλο είναι εφαρμόσιμο σε όλες τις συμμετέχουσες στο πρόγραμμα ευρωπαϊκές χώρες. Επιπλέον η πρόταση της υπεύθυνης επιστημονικής ομάδας του παρόντος προγράμματος είναι να συμπεριληφθεί το πρωτόκολλο στις προγραμματισμένες εξετάσεις υγείας βρεφών και νηπίων στις χώρες αυτές, με πιθανή τη διάχυσή του και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες που θα εκφράσουν σχετικό ενδιαφέρον. Η πρόταση αυτή στηρίζεται στο γεγονός ότι η πλειοψηφία των οικογενειών που διαμένουν σε ευρωπαϊκές χώρες ακολουθούν εθνικώς προκαθορισμένα προγράμματα προληπτικής ιατρικής κατά τη διάρκεια των πρώτων χρόνων ζωής του παιδιού, κι ακολούθως γίνονται εύκολα προσβάσιμες στην αξιολόγηση από τους επαγγελματίες υγείας για τυχόν προβλήματα που σχετίζονται με κακοποίηση και παραμέληση βρέφους και νηπίου.

Η δημιουργία του κοινού για τις χώρες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα διαγνωστικού πρωτοκόλλου βασίστηκε σε προϋπάρχοντα διαγνωστικά πρωτόκολλα που χρησιμοποιήθηκαν σε χώρες της ΕΕ, σε σύγχρονα ερευνητικά και κλινικά δεδομένα που αφορούν το θέμα αυτό. Το διαγνωστικό πρωτόκολλο που προέκυψε μετά την όλη προπαρασκευαστική διαδικασία εφαρμόστηκε πιλοτικά σε οικογένειες του γενικού πληθυσμού όλων των συμμετεχόντων χωρών.

Κάθε συμμετέχουσα χώρα εκπαίδευσε επαγγελματίες υγείας δημόσιων δομών υγείας που εξυπηρετούσαν βρέφη και νήπια και τις οικογένειές τους πώς να εφαρμόζουν το πρωτόκολλο στο πλαίσιο της καθημερινής τους κλινικής πρακτικής. Παράλληλα, και εφόσον το διαγνωστικό πρωτόκολλο αποδειχθεί αποτελεσματικό και εύκολα εφαρμόσιμο στο πλαίσιο των δημόσιων υπηρεσιών υγείας, θα γίνουν προσπάθειες να συμπεριληφθεί στο εθνικά προκαθορισμένο πρόγραμμα προληπτικής παρακολούθησης βρεφών και νηπίων.

Στοχεύοντας στη βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων του προγράμματος, οι εταίροι θα δημιουργήσουν Εθνικά Δίκτυα Δημόσιων Φορέων Υγείας για το Παιδί. Κάθε φορέας θα ορίσει έναν εκπρόσωπο, ο οποίος θα συμμετέχει σε ετήσια συνάντηση για θέματα που άπτωνται της προστασίας βρεφών και νηπίων από την ενδοοικογενειακή κακοποίηση και παραμέληση. Μάλιστα, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων για την προώθηση της βιωσιμότητας των αποτελεσμάτων του προγράμματος, οι εταίροι θα δημιουργήσουν μια φόρμα καταγραφής και παρακολούθησης περιπτώσεων κακοποίησης και παραμέλησης βρεφών και νηπίων που θα παραχωρηθεί στις δήμοσιες δομές υγείας του Δικτύου, ώστε όλες οι σχετικές περιπτώσεις να αρχειοθετούνται και να παρακολουθώνται από το Εθνικό Δίκτυο Δημόσιων Φορέων Υγείας για το Παιδί της κάθε συμμετέχουσας χώρας.

Στo πλαίσιo της διάδοσης των αποτελεσμάτων του προγράμματος διοργανώθηκε Διεθνές Συνέδριο, ενώ καθ’ όλη τη διάρκειά του λειτούργησε σχετικός ιστότοπος, (http://www.intovian.eu/) που ενημέρωνε για την πρόοδο των δράσεων σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες και επέτρεπε την ανοιχτή πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικές με την προστασία βρεφών και νηπίων από την ενδοοικογενειακή βία.

Το παρόν πρόγραμμα αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην πρόληψη της κακοποίησης και παραμέλησης βρεφών και νηπίων στις ευρωπαικές χώρες που συμμετέχουν στη δράση αυτή.

 

Υλικό Προγράμματος

Εγχειρίδιο Χρήσης του Εργαλείου Intovian

 

Νοέμβριος 2009 - Μάρτιος 2013

BECAN

BALKAN EPIDEMIOLOGICAL STUDY ON CHILD ABUSE AND NEGLECT

 

Το έργο με τίτλο “Balkan Epidemiological Study on Child Abuse and Neglect (B.E.C.A.N.)”, υποβλήθηκε ως πρόταση από πλευράς Δ.Ψ.Υ.Κ.Π. στα πλαίσια της πρόσκλησης FP7-Health-2007-Bτου 7ουΠρογράμματος – Πλαισίου για την Έρευνα και Τεχνολογία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αφορούσε τη χρηματοδότηση από την Ε.Ε. της μεγαλύτερης στην περιοχή των Βαλκανίων έρευνας πεδίου σε τυχαίο δείγμα του γενικού πληθυσμού για τα θέματα της ενδοοικογενειακής βίας και της κακοποίησης-παραμέλησης των παιδιών(και ίσως μιας από τις μεγαλύτερες σε δείγμα παγκοσμίως) με ομογενοποιημένα ερευνητικά εργαλεία (τα ερευνητικά ερωτηματολόγια ICAST-C/P που συνιστώνται επισήμως από τον Π.Ο.Υ. και τα οποία παρήχθησαν σε συνεργασία της ISCPAN με την UNICEF και με συμμετοχή 130 εμπειρογνωμόνων από όλο τον κόσμο). Η έρευνα αυτή στόχο είχε να συμπεριλάβει συνολικό δείγμα πληθυσμού που θα υπερέβαινε τα 30.000 παιδιά και τους 30.000 γονείς σε ολόκληρη την επικράτεια των Βαλκανικών χωρών. Στη διαβαλκανική αυτή συνεργασία συμμετείχαν τμήματα των μεγαλύτερων πανεπιστημίων της περιοχής και μη κυβερνητικές οργανώσεις με την παλαιότερη και σημαντικότερη επιστημονική ενασχόληση με το συγκεκριμένο πεδίο, ήτοι το Children’s Human Rights Centre of Albania, Albania (Επιστημονική Υπεύθυνη Προγράμματος: Dr. Altin Hazizaj), το Dep. of Medical Social Sciences, South-West University «N. Rilski», Bulgaria (Επιστημονική Υπεύθυνη Προγράμματος: Dr. Vaska Stancheva), το Dep. of Social Work, Faculty of Law, Univ. of Zagreb, Croatia (Επιστημονική Υπεύθυνη Προγράμματος: Dr. Marina Ajdukovic), το University Clinic of Psychiatry, F.Y.R. Macedonia (Επιστημονική Υπεύθυνη Προγράμματος: Dr. Marija Raleva), το Social Work Department, Faculty of Sociology and Social Work, Babes-Bolyai University, Romania (Επιστημονική Υπεύθυνη Προγράμματος: Prof. Maria Roth), το Faculty of Political Science, University of Sarajevo, Bosnia and Herzegovina (Επιστημονική Υπεύθυνη Προγράμματος: Dr. Jelena Brkic), το Faculty for Special Education and Rehabilitation, University of Belgrade, Serbia (Επιστημονική Υπεύθυνη Προγράμματος: Dr. Veronica Ispanovich) και η Provincial Health Directorate of Izmir, Emergency Medical Services Department, Turkey (Επιστημονική Υπεύθυνη Προγράμματος: Dr. Zeynep Olmezoglu). Επίσης συμμετείχαν ως επιστημονικά επιβλέπων οργανισμός το W.H.O. Collaborating Centre on ChildCare and Protection (University of Liverpool, UK) και ως αξιολογητής και επιστημονικός συνεργάτης σε θέματα επεξεργασίας δεδομένων το Insituto deli Innocentiτης UNICEF (Florence, Italy). Από πλευράς Δ.Ψ.Υ.Κ.Π. στην υλοποίηση των διαπραγματεύσεων από πλευράς του συνεργατικού εταιρικού σχήματος και της Διαχειριστικής Αρχής του 7ου Προγράμματος – Πλαισίου της Ε.Ε. για την Έρευνα και την Τεχνολογία συμμετείχαν οι κ.κ. Γιώργος Νικολαΐδης, Κική Πετρουλάκη και Κορίνα Χατζηνικολάου.

Υλικό Προγράμματος

Άρθρα-δημοσιεύσεις σχετικά με το έργο BECAN

"Measuring violence against children: The adequacy of the International Society for the Prevention of Child Abuse and Neglect (ISPCAN) child abuse screening tool - Child version in 9 Balkan Countries" εδώ

"Lifetime and past-year prevalence of children’s exposure to violence in 9 Balkan countries: the BECAN study" εδώ